Inmiddels is de kwekerij uitgebreid met meer dan 50 verschillende soorten walnootbomen, diverse hazelnoot en tamme kastanje-soorten. Bijzonder zijn de verschillende Carya soorten. De kwekerij staat onder toezicht van de Nederlandse Algemene Keuringsdienst voor boomkwekerijen (NAK). De kwekerij moet het vooral hebben van de verkoop van jonge walnotenbomen. De noten zijn ‘bijvangst’. Maar de oogsten nemen jaarlijks toe.

De mannen kennen elkaar al van de vrijwillige brandweer Nunspeet waar zij in hun ‘twenties’ deel van uit maakten. Toen Friesen een oud boerderijtje kocht met een lap grond, ontstond het idee om iets te gaan doen met bomen. Friesen: ,,De keuze viel al snel op fuitbomen. We deden er een notenboom bij en die deed het heel goed. Toen besloten we ons te gaan verdiepen in de notenbomen.’’ Samen begonnen ze met het veredelen van walnoten door enten op wilde onderstammen. Inmiddels staan er circa 1500 bomen die veel noten geven. Barneveld: ,,Vorig jaar hadden we een boom die met 51 kilo noten droeg en dit jaar al een verdubbeling. Nu gaan we oogsten, het klimaat is er helemaal naar.’’

In het dagelijks leven is Barneveld uitvoerder openbare werken in de gemeente Ermelo. Friesen is grafisch vormgever van beroep. Het werk op de kwekerij doen zij naast hun gewone werk en ze zien het beiden als hun grote passie. De hobby is echter professioneel aangepakt, evenals het beheer van de kwekerij. Op het eens kale maisland hebben zij veel geïnvesteerd. Barneveld: ,,Wij enten op tweejarige onderstammen zodat de bomen al snel noten geven. Als je noten zou zaaien duurt het 10/15 jaar voordat een boom vrucht draagt.’’ Bij het enten monteren zij een stukje hout van een te benoemen soort op een onderstam. Daarbij hebben zij de keuze uit zo’n 54 soorten. ,,Dat is uniek’’, volgens de mannen. ,,We zijn de enig met zo’n groot assortiment. De meeste kwekers kennen maar twee soorten.’’ De klanten komen dan ook overal vandaan om bij de Smallekamp soms maar één boom te kopen. Dat vinden de mannen juist leuk. ,,We willen geen handelskwekerij worden. Nu zijn we soms wel anderhalf uur aan het praten om een boom aan te prijzen.’’ Afhankelijk van de hoogte van de boom bedraagt de prijs vanaf 25 euro voor een kleine boom tot 150 euro voor een boom van circa 4/5 meter hoog.

Kneepjes
De fijne kneepjes van het veredelen hebben ze geleerd van Edmond Kwanten uit Groningen. ,,Het gaat om die kennis, want zonder dat lukt het niet’’, weten ze uit ervaring. Inmiddels hebben ze steeds meer kennis opgedaan en wordt de collectie bomen steeds groter. ,,We hebben er echte rariteiten bijzitten zoals rode noten, zwarte, grijze, enkelbladige, geveerd blad, pecannoten’’, aldus Friesen. Van de vier soorten die de familie van de Juglandeaceae zijn er tal van variteiten. ,,De meeste kwekers kennen slechts de Buccaneer en de Broadview, maar wij kennen betere soorten die beter in ons klimaat passen. Door het veranderde klimaat zal Nederland uitermate geschikt worden voor de productie van walnoten.Tachtig procent van de notenproductie komt nu uit Californië. Het wordt daar steeds moeilijker doordat het droger en warmer wordt. De grens schuift steeds verder op naar ons land. Zo kunnen wij nu kwalitatief hoogwaardig en duurzaam voedsel kweken van eigen erf. De noot is zeer gezond en bevat onder meer anti-oxydanten, omega 3 vetzuur, veel vezels en vitaminen, beschermt tegen kwaaltjes en ziektes en het blad werkt bovendien insectenwerend en is bovendien prima te gebruiken in overheerlijke recepten’’, lichten ze toe. Ook op culinair gebied gaan de noten van de Smallekamp meer en meer een rol spelen. ,,Onze noten hebben een bijzondere smaak en dat wordt steeds meer gewaardeerd. We hebben inmiddels ook al lokale contacten met de Dorpstuin in Nunspeet (dorpstuinnunspeet.nl) die fruit en groente op braakliggende stukjes grond verbouwt en aanbiedt aan restaurants en particulieren. Daar past onze noot prima in. De domeinnaam lokalesmaak.nl is er al. Het wordt een site met een verhaaltje en recept met links naar de producten, zo ook de producten van de Smallekamp.’’

Muzieknoten
De mannen borrelen over van plannetjes met hun duurzame product. Zo hebben oud-collega’s van Friesen van het voormalige Polygram, een eigen bedrijfje in klassieke muziek begonnen onderhet label Pentatone. Friesen verzorgt de vormgeving op freelance basis. ,,Wij hebben een notensoort van ons de naam Pentatone gegeven, ook om hier in de toekomst wat promotionele dingen mee te doen (zie ook www.pentatonemusic.com). Zo willen we groene theaters opzetten en klassieke concerten geven achter een een groene muur. Het groene theater op de kwekerij is een gezamelijk idee waar we nog een goede invulling aan moeten geven ‘’, aldus Friesen.

Het concept van de Nunspeetse notenkwekerij begint steeds meer bekendheid te krijgen in Nederland, maar ook daarbuiten. Zo was de bomengoeroe Jan P. Maurtitz, bekend van de inrichting van de Floriade, onlangs op bezoek op de Smallekamp en gaf aan terug te willen komen met een dendroloog uit Zwitserland. Ook de Wereldomroep besteedde aandacht aan de kwekerij uit oogpunt van duurzaamheid.

Label
Eén eigen notenboom is inmiddels gecertificeerd. Namelijk de Juglans regia ‘Chiara’. Deze boom is bij toeval ontstaan. ,,We hadden een noot in de grond gestopt en merkten dat deze zeer goede en grote noten gaf met een heerlijke smaak’’, zegt Barneveld. In augustus gaf Barneveld een officiële Chiara af aan Suzie White, eigenaresse van het Engelse Landgoed Chesters Walled Garden. Haar 18de eeuwse ommuurde tuin, ligt naast het ´Chesters Roman Fort´ vlakbij de Hadrian Wall, denoordelijke grens van het voormalig Romeins rijk tussen Engeland en Schotland. Suzie wilde graag een oude traditie van de notenbomen langs de Hadrian Wall in ere herstellen. De boom Juglans regia ´Chiara´ zal op de historische plek in Engeland geplant worden. De overhandiging werd gedaan door Chiara, het dochtertje van Barneveld, naar wie de boom vernoemd is. ,,De walnoot is door de Romeinen verspreid. Samen met de tamme kastanje diende deze als basisvoedsel voor de legioenen’’, aldus Friesen.

Een rondleiding door kwekerij de Smallekamp laat tevens zien dat de kwekerij ook heel bijzonder is door de natuur rondom. Zo nestelen er IJsvogels achter de kwekerij, maar steenuiltjes. ,,Af en toe strijkt hier ook een ooievaar neer, maar tot nu toe is nog niet tot nestelen gekomen’’, vertelt Friesen.

Beide kwekers genieten van hun werk op de Smallekamp. Ze steken er gemiddeld wel zo’n 15/20 uur per week in. ,,Maar we doen het voor onze hobby. We willen een kwekerij zijn die een boom met een verhaal kan verkopen. Het is toch geweldig dat voedsel wordt gegeten op de plek waar het groeit. Duurzaamheid is onze belangrijkste rol. Pesticiden gebruiken we vrijwel niet. En het bleken van de walnoot is al helemaal uit den boze. Wij laten de natuur het meeste werk voor ons doen. En…onze noten zijn uiteraard het lekkerst. Van het enten tot de verkoop zijn wij er persoonlijk bij betrokken’’, besluiten zij.

 Voor meer informatie over de Smallekamp zie:

 www.smallekamp.nl                                       

                                           Foto en tekst: Jeanne Dijkstra.